Αρχαία Γόρτυνα: Η Πρωτεύουσα της Κρήτης και ο Νόμος των Νόμων

Πάμε στην Κεντρική Κρήτη, στην καρδιά της πεδιάδας της Μεσαράς, για να επισκεφθούμε την Αρχαία Γόρτυνα. Δεν πρόκειται απλώς για έναν αρχαιολογικό χώρο, αλλά για μια ολόκληρη νεκρή πόλη, η οποία επί 600 χρόνια υπήρξε η λαμπρή πρωτεύουσα της ρωμαϊκής επαρχίας Κρήτης και Κυρηναϊκής.

Περπατώντας ανάμεσα στα ερείπια της Γόρτυνας, νιώθεις το βάρος της ιστορίας. Η έκταση του χώρου είναι τεράστια και τα μνημεία καλύπτουν μια περίοδο χιλιάδων χρόνων, από τους μινωικούς χρόνους μέχρι τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες. Η στιγμή που σε καθηλώνει είναι όταν αντικρίζεις τον Μεγάλο Νόμο (τον Κώδικα της Γόρτυνας), χαραγμένο σε πέτρινες πλάκες, στο χώρο του Ωδείου. Η αίσθηση είναι ότι στέκεσαι μπροστά στον πιο ολοκληρωμένο αρχαίο ελληνικό νομικό κώδικα που έχει βρεθεί ποτέ, ένα μνημείο που αποδεικνύει τον πολιτισμικό πλούτο και την νομική οργάνωση αυτής της πόλης.

The Story Behind It

Η Γόρτυνα κατοικήθηκε από τη Νεολιθική περίοδο και γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή της στα ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια. Η φήμη της οφείλεται κυρίως στον Κώδικα της Γόρτυνας (5ος αιώνας π.Χ.), ο οποίος εκτίθεται στο ρωμαϊκό Ωδείο και θεωρείται η «βασίλισσα των επιγραφών». Ο κώδικας ρύθμιζε όλες τις πτυχές της κοινωνικής ζωής, από το οικογενειακό δίκαιο μέχρι τις κληρονομιές, δίνοντας ακόμη και κάποια δικαιώματα στις γυναίκες. Σύμφωνα με τη μυθολογία, εδώ ήταν το σημείο όπου ο Δίας, μεταμορφωμένος σε ταύρο, μετέφερε την Ευρώπη κάτω από έναν αιωνόβιο πλάτανο. Η πόλη έγινε πρωτεύουσα της ρωμαϊκής επαρχίας το 67 π.Χ. και αναδείχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα χριστιανικά κέντρα, με τον Άγιο Τίτο να είναι ο πρώτος της επίσκοπος. Η τελική της καταστροφή ήρθε τον 7ο αιώνα μ.Χ. από τους Άραβες.

Why We Love It

Το αγαπάμε γιατί προσφέρει μια μοναδική, πολυδιάστατη βύθιση στην ιστορία.

Η Γόρτυνα είναι ένα «ανοιχτό βιβλίο» που περιέχει 3 διαφορετικούς πολιτισμούς σε έναν χώρο. Η παρουσία του Κώδικα της Γόρτυνας (ο πιο παλιός και πλήρης κώδικας) είναι από μόνη της λόγος επίσκεψης, καθώς αποτελεί πηγή παγκόσμιας νομικής κληρονομιάς. Επίσης, η Βασιλική του Αγίου Τίτου (του 6ου αιώνα), ένα από τα μεγαλύτερα παλαιοχριστιανικά μνημεία της Κρήτης, σε εκπλήσσει με το μέγεθός του και τη σύνδεση της πόλης με την αρχή του Χριστιανισμού στο νησί. Τέλος, ο χώρος είναι πράσινος και ήσυχος, προσφέροντας μια ευχάριστη διαδρομή κάτω από δέντρα, κάτι ασυνήθιστο για αρχαιολογικό χώρο.

Fresh Tips:

Οργανωθείτε: Ο αρχαιολογικός χώρος χωρίζεται σε 2 μέρη: το οργανωμένο και περιφραγμένο (με το Ωδείο και τον Κώδικα) και το ελεύθερο (με τη Βασιλική του Αγίου Τίτου, το Ναό του Απόλλωνα, το Πραιτόριο κ.ά.). Θα χρειαστείτε τουλάχιστον 2 ώρες για να δείτε τα βασικά.
Μην Παραλείψετε: Το must-see είναι ο Κώδικας της Γόρτυνας στο Ωδείο. Επίσης, η Βασιλική του Αγίου Τίτου είναι επιβλητική και αξίζει να την περπατήσετε.
Καλύτερη Ώρα: Λόγω της ζέστης στην πεδιάδα της Μεσαράς, προτιμήστε να επισκεφθείτε τον χώρο νωρίς το πρωί (μετά το άνοιγμα στις 8:00 π.μ.) ή αργά το απόγευμα.
Πρόσβαση: Βρίσκεται περίπου 45 χιλιόμετρα νότια του Ηρακλείου, στον δρόμο προς τις παραλίες των Ματάλων και της Αγίας Γαλήνης. Η πρόσβαση είναι πολύ εύκολη και υπάρχει άνετος χώρος στάθμευσης.

Photos: Intime / ΥΠ.ΠΟ.